बटरफ्लाय ड्रिम (Butterfly dream)

किती दिवसांनी भेटत आहेस सोना! कशी आहेस?
आहे ओळख, का विसरलीस मला? मी केदार! आहे का गं मी तुझ्या लक्षात?
परगावी गेलेलीस? कुठे? आणि मला काही सांगीतलंच नाहीस :-(
बरं, अचानक ठरली का तुझी ट्रिप? मग तुला वेळंच नसेल मिळाला मला सांगायचा. जाऊ दे...

मी कसा आहे? तसा छान आहे गं, पण खरं सांगु सोनाली - तुला खूप-खूप miss केलं. सारखी तुझीच आठवण येत होती. अगं खरंच! तुला नाही पटणार, पण रोज सकाळी उठलो रे उठलो, की मनात पहिला-वहिला विचार तुझाच येतो.

सकाळी माझ्या ह्या खोलीची खिडकी उघडली, की तु बाहेर माझी वाट पाहताना मला दिसतेस रोज. तुला हात करुन मी वर यायला खुणावतो, पण तु त्या गुलमोहराच्या झाडामागेच लपतेस.
असं का गं करतेस तु?
अजुन किती दिवस असा लपंडाव खेळणार आहेस माझ्याबरोबर?
कधी लपंडाव खेळतेस, तर कधी-कधी कट्टीच घेतेस.
मग मी असाच कित्येक दिवस ह्या माझ्या खिडकीपाशी बसतो. त्या माझ्या लाडक्या गुलमोहराकडे एक टक बघत, तुझी वाट पाहतो मी.

पण मग कधीतरी lady luck does smile upon me.
अशाच एखाद्या संध्याकाळी मग, तु त्या झाडामागुनच मला बोलवतेस.
त्या झाडामागे तुझं एक वेगळंच विश्व आहे. ते विश्व मी कधी पाहिलं नाहीये. त्या विश्वात तु नेहमी व्यस्त असतेस.
पण त्या संध्याकाळी थोडा वेळ का होईना, तु माझ्याशी मनसोक्‍त गप्पा तरी मारतेस. तु सोबत असलीस की मला वेळेचा, काळाचा, कसलाच भान रहातच नाही. स्वत:लाच विसरुन बसतो मी. खूप आनंद होतो मला, तुझ्याशी गप्पा मारताना.

आपल्या बोलण्याला काही विशेष विषय लागत नाही. आवडीची पुस्तकं, गाणी किंवा सिनेमा ह्या बद्दल तर सगळेच बोलतात. काही जणं एकेमेकांशी गेलेल्या दिवसाची चौकशी करतात. किंवा उद्याच्या स्वप्नांबद्दल बोलतात. आपण ह्या सगळ्याच्या पलीकडे जाऊन बोलतो. जणु एकमेकांच्या मनात काय आहे, हे माहितच असतं आपल्याला, त्या बद्दल जास्ती काय बोलायचं. आपल्या आवडी-निवडी आणि विचार - काही जुळतात, तर काही एकमेकांना प्रगल्भ करतात, आपल्याला शिकवतात. In a way, you complete me.
तु काय बोलतेस, ते ऐकताना मी बाकी सगळंच विसरुन जातो.

ऐकताना? हो, मला माहित आहे, तसं तु बोलत काहीच नाहीस.
तरी तु न बोललेलं, मला सगळं ऐकु येतं.
जशी झाडामागे लपल्यामुळे तु दिसत नाहीस असं तु म्हणतेस.
पण तु विसरतेस राणी - प्रत्यक्षात जरी तुला कधी पाहिलेलं नाहीये; पण सांझ वेळी, तुझी ती सावली झाडामागे लपत नाही. ती सावली ह्या केदारला दिसते आणि त्याच्याशी बोलते देखिल.
तु कितीही लपलीस आणि गप्प राहिलीस, तरी ती सावली कशी लपेल माझ्यापासुन.

सोनाली. सोना. माझी(?) सोना?

"अरे केदार! संध्याकाळी कसला झोपतोस रे! ऊठ ना रे! आपल्याला बाहेर जायचं आहे ना रे!विसरलास का? अरे मी सिनेमाची तिकिटं काढली होती आपल्या दोघांची."
- "ह्म्म्म...सिनेमा??? कुठला?? सोना..."

"अरे, असं काय करतोस? आणि सोना नाही आणि काही नाही. पुष्कळ झालं तुझं 'सोना'. खरंच! तुला माझ्या इतकी चांगली गर्ल-फ्रेंड मिळाली आहे ना - जी स्वत:हून सिनेमाची तिकिटं काढुन आणते; जी तुला उठवायला येते; जी सारखी तुला फोन करते; तुला काय पाहिजे, काय नको ह्याची दखल घेते - त्याचं काही नाहीच तुला!"
- "अगं सोना... नाही... मीनल.. मला ५ मिनिट दे.. मी जरा फ्रेश होतो.. मग सिनेमाला जावुयात..."

"बरं.. पण लवकर तयार हो. आणि पुन्हा 'सोना' नको. झाली झोप, तेवढी पुरी आहे. ये लवकर. मी बाहेर वाट पाहते."

शॉवर खाली केदार उभा राहिला. गरम पाण्याच्या धारा वाहत होत्या तसा तो विचार करत होता.
मघाशी 'सोना' भेटलेली, तिच्याशी मारलेल्या गप्पा - ते सगळं, स्वप्न होतं; की आता मिनल सिनेमाची तिकिटं घेऊन बाहेर उभी आहे, हे स्वप्न आहे.

सोनालीला कधी पाहिलं देखिल नाही, तरी ती अशी वारंवार स्वप्नात का येते? लपंडाव आणि कट्टीचा आमचा खेळ-खंडोबा चालत असुन देखिल, एकदा भेट झाली की तिच्याशी इतकं समरस होऊन गप्पा कशा होतात माझ्या? न बोलता, आम्ही एकेमेकांना ओळखतो आणि पूर्णपणे समजुन घेतो.
पण... पण, ती एक सावली आहे... एक स्वप्न आहे...

आणि मग मीनलचं काय? तिच्याशी असलेलं नातं, त्याला काय म्हणायचं? ती माझ्यावर जीवापाड प्रेम करते. माझंही कदाचित प्रेम आहे तिच्यावर. पण ती मला पूर्णपणे ओळखत नाही. आणि कदाचित मला कधी पूर्णपणे समजु पण शकणार नाही.
पण शेवटी ती खरी आहे... ती एक सावली नाहीये... एक जिवंत व्यक्‍ती आहे... एक सत्य आहे...

नक्की मी कोणाला शोधत आहे?
नक्की मी कोणता केदार आहे?
मी मीनलला परिचित असलेला केदार आहे का,
जो क्षणोक्षणी सोनालीची वाट पाहतो?
का मी सोनालीचा केदार आहे,
ज्याची वाट ह्या क्षणी मीनल पाहत आहे?

स्वप्न नक्की कोणतं आहे... आणि सत्य तरी नेमकं काय आहे?
सावली कोणती... खरी व्यक्‍ती कोणती... आणि माझं नातं, माझं अस्तित्व, नेमकं कोणाबरोबर आहे?
एका व्यक्‍तीबरोबर... का एका....सावलीबरोबर...

"अरे केदार! अजुन किती वेळ लागणार आहे तुला?? चल ना रे, already किती उशीर झाला आहे आपल्याला. आणि काय करतोयस तिथे??"

शर्टाची बटन लावता-लावता, केदार मीनलला उत्तर देतो,
"काही नाही गं! झालंच माझं!... बस्स, ह्या माझ्या खिडकीतुन, माझ्या त्या लाडक्या गुलमोहराकडे बघत होतो... तुला ती झाडामागची मोहक सावली दिसते का गं?"

मागे वळुन केदारनी होकाराच्या अपेक्षेनी मीनलकडे पाहिलं. पण ती त्याच्या बोलण्यानी चक्रावुन गेली होती. काय होत होतं, तिला काहीच कळत नव्हतं.
"काय बोलतोयस काय तु केदार?? कुठलं झाड??? कुठली सावली??? अरे ते गुलमोहराचं झाड गेल्या वर्षीच पावसाळ्यात पडलं ना? त्या दिवसापासुनच तर तु तुझी ती खिडकी कायमची बंद करुन टाकलीस..."

*******************************************
गेल्या शनवारी शिकागो मधे 'अरण्यक' नावाचं मराठी नाटक पाहिलं. नाटकाची कथा 'बटरफ्लाय ड्रिम', ह्या एका चिनी फिलॉसॉफीवर आधारीत होती. त्याच फिलॉसॉफीवर एक गोष्ट लिहिण्याचा हा एक प्रयत्न...

Once upon a time, I, Chuang Chou (Chuang Tse), dreamt I was a butterfly, fluttering hither and thither, to all intents and purposes a butterfly. I was conscious only of my happiness as a butterfly, unaware that I was Chou. Soon I awaked, and there I was, veritably myself again. Now I do not know whether I was then a man dreaming I was a butterfly, or whether I am now a butterfly, dreaming I am a man.
~Chuang Tse, Chinese philosopher